
Terapia neurotaktylna MNRI® to indywidualna praca z dotykiem i czuciem własnego ciała. Terapeutka wykonuje uporządkowane techniki dotykowe i dopasowuje je do reakcji dziecka. Wyjaśniam, co oznacza skrót MNRI, jak wygląda sesja, kiedy potrzebna jest diagnoza odruchów i co pokazują badania nad tą metodą.
Metka, która dorosłemu prawie nie przeszkadza, dla dziecka może być powodem, by przez kilkanaście minut odmawiać założenia bluzki. Podobnie bywa z myciem włosów, wycieraniem twarzy czy dotknięciem nowej faktury. Gdy takie sytuacje się powtarzają, rodzic zaczyna szukać wyjaśnienia i konkretnej pomocy.
W Centrum Równowaga w Kaliszu na terapię neurotaktylną można zapisać dziecko bez wcześniejszej diagnozy MNRI®. Inaczej rozpoczynamy terapię integracji odruchów MNRI®: zawsze od oceny obejmującej trzy spotkania. Pisemna ocena jest w cenie. Neurotaktylna należy do metody MNRI®, ale w naszym centrum jest odrębną usługą.
- Czym jest MNRI®? Wyjaśnienie dla rodzica
- Co mają z tym wspólnego odruchy?
- Na czym polega terapia neurotaktylna MNRI®?
- Kiedy warto porozmawiać o trudnościach z dotykiem?
- Jak wygląda sesja neurotaktylna krok po kroku?
- Czy przed terapią neurotaktylną trzeba zrobić diagnozę MNRI®?
- Ocena przed terapią odruchów MNRI®: trzy spotkania i opcjonalny dokument
- Neurotaktylna, integracja odruchów, SI i INPP: czym się różnią?
- Co pokazują badania nad MNRI®?
- Jak ustalić cel terapii, który będzie widać w codzienności?
- Co może ułatwić dziecku dzień i przygotowanie do wizyty?
- Terapia neurotaktylna i MNRI® w Kaliszu: ceny i zapisy
- Pytania rodziców o neurotaktylną i MNRI®
1. Czym jest MNRI®? Wyjaśnienie dla rodzica
MNRI® to skrót od angielskiej nazwy Masgutova Neurosensorimotor Reflex Integration, czyli neurosensomotorycznej integracji odruchów według Svetlany Masgutovej. Pod tą nazwą kryje się kilka programów pracy z ciałem: między innymi praca nad wzorcami ruchowymi i posturalnymi, nad odruchami ustno-twarzowymi oraz nad odbiorem dotyku. Po polsku opisuje je Międzynarodowy Instytut dr Svetlany Masgutovej.
Długie słowo „neurosensomotoryczna” składa się z trzech części: układ nerwowy, odbieranie bodźców i ruch. W MNRI® patrzy się na nie razem. Interesuje mnie bodziec, który dociera do dziecka, na przykład dotyk, oraz odpowiedź ciała: jaki ruch się pojawia, z jaką siłą i czy wygląda podobnie po obu stronach.
Dlatego zdanie „dziecko chodzi na MNRI” nie mówi jeszcze, jak wyglądają jego zajęcia. Jedno dziecko może pracować nad konkretnymi odruchami, inne chodzić na terapię neurotaktylną, w której najważniejszy jest dotyk. Przy zapisie dobrze jest podać pełną nazwę zajęć, które zalecono dziecku.
2. Co mają z tym wspólnego odruchy?
Odruch to automatyczna reakcja ciała na określony bodziec. Dobry przykład: niemowlę zaciska dłoń, gdy dotkniesz jej wnętrza. Nie planuje tego ruchu. Wiele odruchów z pierwszych miesięcy życia z czasem przestaje być widocznych, bo kontrolę nad ruchem przejmują wyższe ośrodki mózgu. Inne, jak mruganie, zostają z nami na całe życie.
W MNRI® „integracja odruchów” oznacza pracę nad tymi wzorcami reakcji. Oceniam kierunek ruchu, jego czas, siłę i symetrię, a potem dobieram bodźce i ruchy do tego, co widzę. To jeden z obszarów, które warto sprawdzić, gdy dziecko ma trudności z postawą, koordynacją albo reakcją na dotyk.
Dla rodzica najważniejsze jest połączenie tego, co widzę w gabinecie, z konkretną potrzebą: utrzymaniem pozycji w zabawie, koordynacją ruchu, reakcją na dotyk. Samo stwierdzenie „odruch jest niezintegrowany” niewiele mówi. Dlatego po ocenie omawiamy wynik i ustalamy, co ma się zmienić w codziennym życiu dziecka.
3. Na czym polega terapia neurotaktylna MNRI®?
W terapii neurotaktylnej głównym narzędziem pracy są moje dłonie. Stosuję określone techniki dotykowe: głaskanie, przesuwanie dłoni, ucisk obejmujący wybrane części ciała. Znaczenie ma rodzaj dotyku, jego kierunek, kolejność i reakcja dziecka. Techniki mają ustaloną strukturę, opisaną w programie MNRI® Terapia NeuroTaktylna, i prowadzi je osoba po szkoleniu w tej metodzie.
Program opiera się na dwóch rodzajach informacji z ciała. Dotyk pozwala poczuć kontakt ze skórą, na przykład materiał rękawa. Czucie głębokie informuje o położeniu i ruchu części ciała dzięki sygnałom z mięśni, ścięgien i stawów. Dzięki niemu wiesz, jak ułożona jest Twoja ręka, nawet gdy na nią nie patrzysz.
Celem jest to, żeby dziecko lepiej odbierało dotyk, lepiej czuło własne ciało i spokojniej reagowało na bodźce. Założenia neurofizjologiczne terapii neurotaktylnej i jej techniki opisali K. Nowak i K. Sendrowski w czasopiśmie „Rehabilitacja Medyczna” (2017).
Niektóre czynności mogą przypominać masaż, ale sesja ma stały porządek programu neurotaktylnego. Nie polega też na przyzwyczajaniu dziecka do nieprzyjemnych doznań na siłę. Przez cały czas obserwuję, jak dziecko przyjmuje dotyk, i szanuję sygnał, że potrzebuje zmiany albo przerwy.
4. Kiedy warto porozmawiać o trudnościach z dotykiem?
Powodem do rozmowy jest powtarzający się kłopot z czynnościami, w których dotyk gra główną rolę: ubieraniem, myciem, czesaniem, obcinaniem paznokci, zabawą w piasku. Jedne dzieci reagują na dotyk bardzo silnie i go unikają. Inne szukają mocniejszych wrażeń: wciskają się w kąt kanapy, lubią mocne przytulanie, uderzają o przedmioty. Oba kierunki są warte uwagi. Więcej takich sygnałów opisujemy w poradniku o objawach zaburzeń integracji sensorycznej według wieku.
Przed wizytą przygotuj kilka sytuacji, które dobrze pokazują trudność. „Nie lubi dotyku” to bardzo szeroki opis. Więcej mówi: „Akceptuje przytulenie, ale odsuwa twarz przy wycieraniu” albo „Nie chce zakładać skarpet z wyczuwalnym szwem”. Zanotuj, czy problem pojawia się zawsze, czy głównie w pośpiechu, przy zmęczeniu albo w nowym miejscu.
Opowiedz też, co dziecko lubi: jakie ubrania wybiera, jakie zabawy, jak się uspokaja. Taki obraz pomaga dobrać wsparcie. Gdy dotyk boli, pojawiły się zmiany na skórze albo reakcje zmieniły się nagle, pokaż dziecko pediatrze, żeby nie przeoczyć przyczyny zdrowotnej.
5. Jak wygląda sesja neurotaktylna krok po kroku?
W naszym centrum zajęcia są indywidualne i trwają 50 minut. Dziecko zostaje w wygodnym ubraniu, a praca odbywa się zazwyczaj w pozycji leżącej. Rodzic nie musi znać nazw odruchów ani technik. Najbardziej przydają mi się jego obserwacje i informacje o samopoczuciu dziecka.
- Na początku przekaż najważniejsze informacje. Opowiedz, z czym dziecko ma trudność, jak reaguje na dotyk i czy coś zmieniło się w jego zdrowiu. Jeśli masz wcześniejsze opinie lub zalecenia, zabierz je ze sobą.
- Ustalamy sposób sygnalizowania przerwy. Może to być słowo „stop”, gest lub odsunięcie się. U młodszego dziecka ważne są także mimika i zachowanie. Nie trzeba czekać, aż potrafi dokładnie nazwać swoje odczucia.
- Podczas pracy stosuję techniki dotykowe. Obserwuję reakcję na dotyk, pozycję i przebieg kolejnych czynności. Ruchy wykonuję według programu, z uwzględnieniem możliwości dziecka.
- Po spotkaniu omawiamy obserwacje. Mówisz, co było dla dziecka łatwe, a co trudne. Ustalamy, na co zwracać uwagę przed następną wizytą i jak będziemy oceniać postępy.
Przed wyjściem z domu możesz powiedzieć dziecku: „Pani pokaże nam, co będziemy robić. Będzie dotykać Twoich rąk, nóg albo pleców przez ubranie. Możesz dać znać, kiedy chcesz przerwy”.
6. Czy przed terapią neurotaktylną trzeba zrobić diagnozę MNRI®?
Nie. W Centrum Równowaga terapia neurotaktylna nie wymaga wcześniejszej diagnozy odruchów MNRI®. Dziecko można zapisać od razu na sesję. Przed pierwszą sesją rozmawiam z rodzicem o potrzebach dziecka i ważnych informacjach zdrowotnych. Ta rozmowa jest częścią wizyty, a nie osobną diagnozą.
Inaczej wygląda terapia integracji odruchów MNRI®. Zanim ją zaczniemy, zawsze przeprowadzamy diagnozę, opisaną w cenniku jako „Ocena poziomu integracji odruchów metodą MNRI®”. Obejmuje ona trzy spotkania: wywiad z rodzicem, ocenę dziecka oraz omówienie wyników i zaleceń. Pisemna ocena jest w cenie.
Przy zapisie powiedz więc, czy chodzi o sesję neurotaktylną, czy o rozpoczęcie terapii odruchów. Jeśli znasz tylko ogólne określenie „MNRI”, opisz, jaką pomoc zalecono dziecku. Pomożemy wybrać właściwą usługę.
7. Ocena przed terapią odruchów MNRI®: trzy spotkania i opcjonalny dokument
Rozmowa z rodzicem i obserwacja dziecka dają różne, uzupełniające się informacje. Na pierwszym spotkaniu poznaję historię rozwoju i codzienne trudności, na drugim przyglądam się dziecku w gabinecie, a na trzecim omawiam wyniki i zalecenia. Wszystkie trzy spotkania są częścią diagnozy za 550 zł. Pisemna ocena jest w cenie.
- Pierwsze spotkanie: rozmowa z rodzicem, 60-90 minut. Rozmawiamy o rozwoju, ważnych wydarzeniach zdrowotnych, pojawianiu się nowych umiejętności, ruchu, reakcjach na bodźce i sytuacjach, które sprawiają trudność w domu lub w grupie.
- Drugie spotkanie: ocena poziomu integracji odruchów z obserwacją kliniczną dziecka, 60 minut. Przyglądam się aktywności, postawie, koordynacji, równowadze, reakcjom na dotyk i zmianę pozycji oraz wybranym odruchom. Zakres dostosowuję do wieku i możliwości dziecka.
- Omówienie wyników i zaleceń, 30 minut. Omawiamy wnioski, zalecenia oraz możliwe dalsze kroki. Spotkanie jest częścią diagnozy, niezależnie od zamówienia pisemnego dokumentu.
Diagnoza jest początkiem drogi do terapii odruchów, ale nie zobowiązuje do rozpoczęcia zajęć. Pełny opis znajdziesz na stronie oceny poziomu integracji odruchów MNRI® w Kaliszu.
8. Neurotaktylna, integracja odruchów, SI i INPP: czym się różnią?
Te nazwy często pojawiają się w jednej rozmowie o dziecku, ale oznaczają różne sposoby oceny i pracy. Najprościej porównać, na czym skupiają się zajęcia:
- Neurotaktylna MNRI®: program technik dotykowych i pracy z czuciem ciała. W naszym centrum można zacząć sesje bez wcześniejszej diagnozy MNRI®.
- Integracja odruchów MNRI®: praca nad wybranymi wzorcami reakcji ciała na bodźce. W Centrum Równowaga zawsze poprzedza ją ocena obejmująca trzy spotkania. Pisemna ocena jest w cenie.
- Integracja sensoryczna, czyli SI: ocena i terapia tego, jak dziecko odbiera i porządkuje bodźce, na przykład dotyk, ruch i równowagę, oraz jak wpływa to na codzienne działanie. Zobacz opis diagnozy i terapii SI w Kaliszu.
- INPP: osobna metoda oceny dojrzałości ruchowej i pracy nad odruchami, z własnym badaniem i programem ćwiczeń w domu. Więcej wyjaśnia poradnik o odruchach pierwotnych i INPP.
O wyborze i ewentualnym łączeniu zajęć decydują potrzeby dziecka. Po ocenie mówię, co obserwować po neurotaktylnej, a nad czym pracujemy na innych zajęciach. Dzięki temu łatwiej ocenić cały plan i to, ile czasu rodzina na niego poświęca.
9. Co pokazują badania nad MNRI®?
Metoda MNRI® jest badana od lat, także w Polsce. Poniżej opisuję trzy publikacje, w których po programach MNRI® odnotowano poprawę u dzieci. Przy każdej podaję, kto brał udział w badaniu i co się zmieniło.
Lepsza sprawność ruchowa u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym
W badaniu Mohameda i współautorów z 2023 roku (czasopismo Physiotherapy Research International) uczestniczyło 40 dzieci w wieku od 3 do 6 lat ze spastyczną postacią mózgowego porażenia dziecięcego. Dzieci losowo podzielono na dwie grupy: jedna miała program MNRI®, druga terapię integracji sensorycznej. Obie grupy korzystały też ze standardowej fizjoterapii. Zajęcia odbywały się trzy razy w tygodniu przez trzy miesiące.
Po trzech miesiącach w obu grupach poprawiła się sprawność ruchowa, mierzona skalą GMFM-88, która ocenia ruchy całego ciała, oraz kontrola odruchów pierwotnych. Autorzy uznali, że oba programy można z równym powodzeniem stosować u dzieci z porażeniem mózgowym, u których utrzymują się odruchy pierwotne i opóźnia się rozwój ruchowy.
Lepsze funkcjonowanie dzieci w spektrum autyzmu po turnusie MNRI®
Polscy autorzy, K. Nowak i współpracownicy, opisali w 2018 roku w czasopiśmie „Rehabilitacja Medyczna” 60 dzieci w spektrum autyzmu o średnim wieku 10,7 roku, które uczestniczyły w 11-dniowym intensywnym turnusie MNRI®. Program obejmował kilka form pracy, w tym terapię neurotaktylną. Przed turnusem i po nim funkcjonowanie dzieci oceniano kwestionariuszem ATEC, który obejmuje komunikację, kontakty społeczne, reakcje na bodźce oraz zdrowie i zachowanie.
Po turnusie autorzy odnotowali korzystne zmiany, między innymi w kontaktach społecznych, reakcjach na bodźce i zachowaniu. Intensywny turnus różni się od cotygodniowych sesji w gabinecie, ale pokazuje, w jakich obszarach rodzice i terapeuci widzieli poprawę.
Badanie polskich lekarzy: przewodzenie bodźców słuchowych u dzieci z porażeniem mózgowym
W 2012 roku W. Pilecki i współautorzy opublikowali w czasopiśmie Advances in Clinical and Experimental Medicine badanie 15 dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym w wieku od około roku do 6 lat. Przed rehabilitacją metodą MNRI® i po niej mierzono, jak sygnał słuchowy przechodzi przez pień mózgu. Po rehabilitacji przewodzenie było lepsze: odsetek wyników wskazujących na spowolnienie spadł z ponad 88 do 60 procent. Streszczenie po polsku jest dostępne na stronie czasopisma.
Co z tego wynika dla rodzica?
Badania dotyczą całych programów MNRI®, w których neurotaktylna była jednym z elementów, i konkretnych grup dzieci. Dlatego w gabinecie nie obiecuję gotowego wyniku, tylko ustalam z rodzicem konkretny cel i termin, kiedy razem ocenimy postęp. Więcej publikacji znajdziesz na polskiej stronie instytutu w zakładce badania MNRI®.
10. Jak ustalić cel terapii, który będzie widać w codzienności?
Dobry cel opisuje coś, co ma znaczenie dla rodziny. Zamiast ogólnego „lepszego przetwarzania bodźców” wybieramy razem jedną lub dwie konkretne sytuacje: spokojniejsze zakładanie ulubionej bluzki, łatwiejsze wycieranie twarzy albo udział w zabawie z materiałem, którego dziecko dotąd unikało.
Zapisz, jak ta czynność wygląda przed rozpoczęciem zajęć: co dziecko akceptuje, kiedy potrzebuje przerwy i ile pomocy dorosłego wymaga. Umawiamy się na termin rozmowy o zmianach. Nie trzeba sprawdzać dziecka codziennie. Ważniejsze są porównywalne przykłady z normalnego życia.
Cel jest punktem odniesienia, do którego wracamy przy ocenie postępów. Bierzemy pod uwagę także inne zmiany: nowe ubrania, mniej pośpiechu czy równolegle prowadzone zajęcia.
Notatka „sam wybrał bluzkę, założył ją z pomocą i nie potrzebował zmiany ubrania” mówi więcej niż „było lepiej”. Gdy trudność się nie zmienia albo dziecko coraz gorzej znosi zajęcia, to również ważna informacja i powód, żeby zmienić plan.
11. Co może ułatwić dziecku dzień i przygotowanie do wizyty?
Wybierz na spotkanie ubranie, które dziecko zna i dobrze znosi. Nie musi być nowe ani specjalne. Przed wyjściem krótko opowiedz, dokąd idziecie i co może się wydarzyć. Przygotuj informacje o wcześniejszych diagnozach, leczeniu i reakcjach na dotyk.
W domu możesz od razu ograniczyć to, co niepotrzebnie drażni: wyciąć metkę albo wybrać ubrania z mniej wyczuwalnymi szwami. Pozwól dziecku powiedzieć, który materiał jest wygodniejszy. Pomoc często zaczyna się od drobnej zmiany porannej rutyny. Więcej pomysłów na wspieranie dziecka w domu znajdziesz w poradniku o roli rodziców w terapii integracji sensorycznej.
Jeśli chcesz wspierać dziecko między spotkaniami, zapytaj mnie o zalecenia dopasowane do jego potrzeb. Nie musisz odtwarzać całego programu z filmu w internecie. Lepiej ustalić kilka prostych działań, które spokojnie włączysz w Wasz dzień.
12. Terapia neurotaktylna i MNRI® w Kaliszu: ceny i zapisy
Terapię neurotaktylną prowadzę w Centrum Równowaga przy ul. Częstochowskiej 21 w Kaliszu. Jestem pedagożką, oligofrenopedagożką i specjalistką wczesnego wspomagania rozwoju, ukończyłam szkolenie Integracja NeuroTaktylna MNRI® poziom 1. Pracuję także z dziećmi poniżej 6. roku życia. Więcej o mnie znajdziesz w moim profilu.
- Terapia neurotaktylna: 160 zł za 50 minut. Zapis bezpośrednio na sesję, bez obowiązkowej wcześniejszej diagnozy MNRI®.
- Ocena przed terapią odruchów MNRI®: 550 zł za trzy spotkania (wywiad z rodzicem 60–90 minut za 200 zł, ocena dziecka 60 minut za 200 zł i omówienie wyników oraz zaleceń 30 minut za 150 zł). Pisemna ocena jest w cenie, więc cała diagnoza kosztuje 550 zł. W cenniku: „Ocena poziomu integracji odruchów metodą MNRI®”.
- Integracja odruchów MNRI®, w tym ustno-twarzowych: 160 zł za 50 minut. Zaczynamy ją po diagnozie.
To ceny z dnia aktualizacji poradnika. Aktualny zakres i opłaty znajdziesz w cenniku Kalisza. Szczegóły zajęć opisują strony terapii neurotaktylnej i integracji odruchów MNRI®.
Zapisy telefoniczne: 572 703 532. Podaj wiek dziecka i nazwę zajęć, na które chcesz je zapisać. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, opisz krótko trudność albo zalecenie, które dostaliście.
13. Pytania rodziców o neurotaktylną i MNRI®
Czy neurotaktylna i terapia odruchów MNRI® to te same zajęcia?
Nie. Neurotaktylna jest jednym z programów metody MNRI®, ale w naszym centrum to osobna usługa. Skupia się na pracy z dotykiem i czuciem ciała. Terapia integracji odruchów dotyczy wybranych wzorców reakcji ciała i zawsze zaczyna się od oceny obejmującej trzy spotkania. Pisemna ocena jest w cenie. Przed neurotaktylną tej diagnozy nie wymagamy.
Czy można przyjść z dzieckiem poniżej 6 lat?
Tak. Prowadzę terapię neurotaktylną także u młodszych dzieci. Wiek podaj przy zapisie. Granica 6 lat podana w cenniku przy ocenie INPP dotyczy innej usługi.
Czy dziecko musi się rozebrać i leżeć bez ruchu?
Nie. Zajęcia odbywają się w ubraniu, zazwyczaj w pozycji leżącej. Ważne są wygoda i możliwość zasygnalizowania przerwy. Jeśli dziecku trudno wytrzymać w jednej pozycji albo przyjąć dotyk, powiedz mi o tym. Nie ćwicz z dzieckiem nieruchomego leżenia przed wizytą.
Ile spotkań potrzebuje dziecko?
Liczbę i częstotliwość sesji ustalamy indywidualnie i sprawdzamy plan w odniesieniu do celu i reakcji dziecka. Trzy spotkania oceny MNRI® poprzedzają terapię odruchów. Nie określają czasu trwania terapii i nie są obowiązkowym wstępem do neurotaktylnej. Pisemna ocena jest w cenie.
Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej oceny potrzeb dziecka.
Źródła
- Międzynarodowy Instytut dr Svetlany Masgutovej, „Metoda MNRI®”. Opis metody po polsku.
- Międzynarodowy Instytut dr Svetlany Masgutovej, „MNRI® Terapia NeuroTaktylna”. Opis programu neurotaktylnego po polsku.
- Międzynarodowy Instytut dr Svetlany Masgutovej, „Badania MNRI®”. Zestawienie publikacji naukowych o metodzie.
- K. Nowak, K. Sendrowski, „Neurophysiological Aspects of NeuroTactile Therapy”, Rehabilitacja Medyczna 2017. Założenia i techniki terapii neurotaktylnej.
- M. A. Mohamed i współautorzy, „Sensory integration versus Masgutova neuro-sensorimotor reflex integration program”, Physiotherapy Research International 2023, 28(4). Badanie z losowym przydziałem u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym.
- K. Nowak, H. Muzaj, H. Nawrocka, P. Sobaniec, „Ocena skuteczności terapii MNRI u dzieci z autyzmem na podstawie testu ATEC. Doniesienie wstępne”, Rehabilitacja Medyczna 2018, 22(3), s. 20–34.
- W. Pilecki i współautorzy, „The Impact of Rehabilitation Carried out Using the Masgutova Neurosensorimotor Reflex Integration Method in Children with Cerebral Palsy on the Results of Brain Stem Auditory Potential Examinations”, Advances in Clinical and Experimental Medicine 2012, 21(3), s. 363–371. Streszczenie po polsku na stronie czasopisma.
AUTOR
