Miś z królikiem siedzą na ławce w poczekalni z automatem do numerków i kopertą w łapach, a z otwartych drzwi obok lis psycholog zaprasza ich do jasnego gabinetu; na ścianie dwie kartki, jedna z pieczątką, druga z serduszkiem

Poradnia psychologiczno-pedagogiczna to miejsce, do którego rodzic trafia zwykle po sygnale z przedszkola lub szkoły. Poradnia publiczna bada bezpłatnie, bez skierowania, i wydaje opinie i orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego lub wczesnego wspomagania rozwoju, które otwierają drogę do szkolnych dostosowań, zajęć rewalidacyjnych itd. Wyjaśniam, czym różni się opinia od orzeczenia, gdzie diagnozuje się ADHD, autyzm i dysleksję oraz czym się to różni od prywatnych konsultacji czy diagnostyki psychologa dziecięcego w Kaliszu.

Jestem psychologiem i pedagożką. Poza Centrum Równowaga w Kaliszu pracuję również w szkole specjalnej. Prowadzę też terapię w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, na które kieruje opinia poradni, więc opinie i orzeczenia z poradni czytam na co dzień, a w gabinecie rodzice często pytają, czy muszą udać się do poradni publicznej, skoro mogą skorzystać z wizyty prywatnej. Wszystko zależy od tego, do czego dany dokument jest potrzebny. Część rzeczy uda się uzyskać tylko w poradni publicznej, ale pewne kwestie można konsultować szybciej w prywatnych placówkach wspierających rozwój dziecka.

Piszę tu o systemie oświaty, nie o Narodowym Funduszu Zdrowia (NFZ). Rehabilitację finansowaną przez NFZ i zasady wczesnego wspomagania rozwoju opisałam we wpisie czy integracja sensoryczna jest na NFZ. Tutaj skupiam się na opiniach, orzeczeniach i diagnozie w poradni.

1. Co daje poradnia psychologiczno-pedagogiczna w Kaliszu

Publiczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna (PPP) to placówka oświatowa prowadzona przez miasto. Z jej pomocy korzysta się dobrowolnie i bezpłatnie, bez skierowania od lekarza. Pracują w niej psycholodzy, pedagodzy i logopedzi, a w wielu poradniach także terapeuci integracji sensorycznej. Poradnia prowadzi diagnozę, wydaje dokumenty i w ograniczonym wymiarze prowadzi terapię.

Najważniejsze, co możesz w niej uzyskać:

  • Bezpłatną diagnozę psychologiczną, pedagogiczną i logopedyczną dziecka od urodzenia do końca szkoły ponadpodstawowej.
  • Opinię o dostosowaniu wymagań edukacyjnych, na przykład więcej czasu na sprawdzianie albo inne formy sprawdzania wiedzy.
  • Opinię o specyficznych trudnościach w uczeniu się, czyli o dysleksji, dysortografii, dysgrafii lub dyskalkulii. Daje dostosowania w szkole, na egzaminie ósmoklasisty i na maturze.
  • Opinię w sprawie odroczenia obowiązku szkolnego, gdy dziecko nie jest gotowe na pierwszą klasę. Decyzję podejmuje dyrektor szkoły, ale potrzebuje opinii poradni.
  • Opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju (WWR) dla dziecka z niepełnosprawnością przed rozpoczęciem nauki w szkole. Daje bezpłatne zajęcia w przedszkolu, poradni lub ośrodku.
  • Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci z niepełnosprawnością, w tym w spektrum autyzmu, oraz niedostosowanych społecznie lub zagrożonych niedostosowaniem. Z orzeczenia wynika indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny i zajęcia rewalidacyjne.
  • Orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, gdy stan zdrowia znacznie utrudnia chodzenie do szkoły.
  • Terapię i konsultacje: zajęcia dla dzieci oraz porady dla rodziców i nauczycieli, w ograniczonej liczbie godzin.

W Kaliszu działa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 1 przy ul. Kordeckiego 19.

2. Jak złożyć wniosek do poradni psychologiczno-pedagogicznej

Do poradni publicznej nie potrzebujesz skierowania. Nauczyciel może zasugerować badanie, ale wniosek składa zawsze rodzic lub opiekun prawny. Szkoła nie może zgłosić dziecka bez Twojej zgody.

Obowiązuje rejonizacja. Poradnia zajmuje się dziećmi z przedszkoli i szkół na swoim terenie, a dziećmi, które nie chodzą jeszcze do żadnej placówki, według miejsca zamieszkania. Jeśli dziecko chodzi do przedszkola w Kaliszu, a mieszkacie w gminie obok, właściwa jest poradnia kaliska.

Krok po kroku:

  1. Zadzwoń do poradni albo pobierz wzór wniosku z jej strony. Poradnie mają osobne wzory dla opinii i dla orzeczeń.
  2. Opisz we wniosku, czego dotyczy problem i jakiego dokumentu potrzebujesz. Nie musisz znać nazwy opinii, wystarczy opis trudności.
  3. Dołącz to, co masz: opinię wychowawcy, wcześniejsze opinie, wyniki badań. Przy orzeczeniu z powodu niepełnosprawności i przy opinii o WWR poradnia wymaga zaświadczenia lekarskiego.
  4. Poczekaj na termin badania. Diagnoza w poradni to zwykle dwa lub trzy spotkania: wywiad z rodzicem, badanie psychologiczne i pedagogiczne dziecka, czasem logopedyczne.
  5. Odbierz dokument i przekaż go do przedszkola lub szkoły. Placówka nie dostaje go automatycznie.

Dokument z prywatnej diagnozy lub konsultacji dołącz do wniosku, poradnia potraktuje go jako materiał pomocniczy.

3. Ile się czeka na diagnozę w poradni

Uczciwa odpowiedź brzmi: różnie. Na termin badania w poradni publicznej czeka się od kilku tygodni do kilku miesięcy. Najdłużej przed końcem roku szkolnego, gdy szkoły masowo wysyłają uczniów na badania przed klasyfikacją i egzaminami. Aktualny termin najlepiej sprawdzić telefonicznie w poradni.

Inaczej liczy się czas po złożeniu wniosku o orzeczenie. Gdy wniosek jest kompletny, zespół orzekający ma co do zasady 30 dni na wydanie orzeczenia lub opinii o WWR, w szczególnie uzasadnionych przypadkach do 60 dni. Najdłużej trwa więc oczekiwanie na badanie i skompletowanie zaświadczeń lekarskich, zwłaszcza od psychiatry dziecięcego.

Jeśli trudności utrudniają dziecku codzienne funkcjonowanie już teraz, nie czekaj z pomocą na dokument. Pomoc psychologiczno-pedagogiczną w szkole można uruchomić bez opinii, na wniosek rodzica lub nauczyciela, a prywatną konsultację psychologa umówisz zwykle w ciągu jednego do dwóch tygodni. Jak połączyć obie drogi, piszę w punkcie 7.

4. Opinia z poradni psychologiczno-pedagogicznej a orzeczenie: czym się różnią

Rodzice często używają tych słów zamiennie, a dla szkoły to dwa różne dokumenty o różnej mocy.

Opinia to stanowisko poradni w konkretnej sprawie: dostosowania wymagań, specyficznych trudności w uczeniu się, odroczenia obowiązku szkolnego, objęcia pomocą psychologiczno-pedagogiczną, zindywidualizowanej ścieżki kształcenia. Szkoła powinna wziąć ją pod uwagę, ale nie tworzy dla dziecka osobnego programu ani nie dostaje godzin na zajęcia rewalidacyjne. Opinię o specyficznych trudnościach w uczeniu się wydaje się zwykle od klasy czwartej, bo wcześniej trudno odróżnić dysleksję od wolniejszego tempa nauki czytania.

Orzeczenie wydaje zespół orzekający, czyli specjaliści poradni z udziałem lekarza. Dotyczy kształcenia specjalnego, indywidualnego nauczania, indywidualnego przygotowania przedszkolnego lub zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zobowiązuje przedszkole lub szkołę do przygotowania indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego (IPET), zapewnienia zajęć rewalidacyjnych, a w razie potrzeby nauczyciela wspomagającego. Za uczniem z orzeczeniem idą też dodatkowe pieniądze z subwencji oświatowej, dlatego daje ono dziecku realnie więcej niż opinia.

Orzeczenie dostajesz na piśmie, z uzasadnieniem i zaleceniami. Jeśli się z nim nie zgadzasz, możesz odwołać się do kuratora oświaty w ciągu 14 dni od doręczenia. Masz też prawo uczestniczyć w posiedzeniu zespołu orzekającego i przedstawić swoje stanowisko.

W skrócie: opinia mówi szkole „jak pracować z tym dzieckiem”, a orzeczenie „to dziecko ma prawo do kształcenia specjalnego”. Orzeczenia wydają wyłącznie poradnie publiczne, opinie w niektórych sprawach także uprawnione poradnie niepubliczne. Żadnego z nich nie zastąpi opinia z prywatnego gabinetu.

5. Diagnoza ADHD, autyzmu i dysleksji: co w poradni, co u lekarza, co prywatnie

Trzy rozpoznania, o które rodzice pytają najczęściej, diagnozuje się w trzech różnych miejscach.

Dysleksja i inne specyficzne trudności w uczeniu się. Tutaj poradnia psychologiczno-pedagogiczna jest właściwym adresem. Psycholog i pedagog badają czytanie, pisanie i liczenie, a potem poradnia wydaje opinię. Lekarz nie jest potrzebny. Prywatnie możesz wcześniej zrobić konsultację i terapię pedagogiczną, ale dokument do szkoły i na egzamin daje poradnia.

ADHD. Rozpoznanie medyczne stawia lekarz, zwykle psychiatra dzieci i młodzieży. Poradnia nie diagnozuje ADHD jako zaburzenia medycznego, może natomiast opisać funkcjonowanie dziecka i wydać opinię o dostosowaniu wymagań lub o objęciu pomocą psychologiczno-pedagogiczną. Dzieci z ADHD najczęściej dostają opinię, a nie orzeczenie, bo samo ADHD nie jest podstawą kształcenia specjalnego. Psychologiczną ocenę w kierunku ADHD można zrobić prywatnie i zabrać do lekarza oraz do poradni, ale nie zastępuje ona rozpoznania lekarskiego.

Spektrum autyzmu. Rozpoznanie również stawia lekarz, najczęściej psychiatra dziecięcy, zwykle po ocenie zespołu z udziałem psychologa. Dopiero z zaświadczeniem lekarskim poradnia może wydać orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na autyzm oraz, przed szkołą, opinię o potrzebie WWR. Wiele rodzin robi tę diagnozę prywatnie, a dokument lekarski zanosi do poradni. W Centrum nie prowadzimy diagnozy autyzmu, ale możemy pomóc uporządkować obserwacje przed taką wizytą.

Pojedynczy objaw nic nie przesądza: dziecko, które się nie skupia, może być niewyspane, zestresowane albo mieć trudności z czytaniem. Dlatego każda z tych dróg zaczyna się od rozmowy z rodzicem.

6. Co uzyskasz prywatnie u psychologa dziecięcego w Kaliszu i kiedy to ma sens

Prywatny gabinet nie wyda orzeczenia ani opinii poradni. Daje za to szybki start i ciągłość. W Centrum Równowaga przy ul. Częstochowskiej 21 pierwsza wizyta jest zwykle możliwa w ciągu jednego do dwóch tygodni, bez skierowania.

Konsultacja psychologiczna, 220 zł za 50 minut. Pierwsze spotkanie odbywa się z samym rodzicem, przy nastolatku może w nim uczestniczyć także młody człowiek. Psycholog pyta, co niepokoi i co już pomaga, a potem razem z rodzicem ustala dalsze kroki. Jedna konsultacja nie zobowiązuje do kolejnych, nie ma pakietów. Ma sens, gdy nie wiesz, czy w ogóle iść do poradni, albo gdy czekasz na termin i chcesz już teraz wiedzieć, jak reagować. Szczegóły na stronie psychologa dziecięcego w Kaliszu.

Diagnoza ADHD z kwestionariuszami Conners 3: trzy spotkania po 50 minut za 900 zł. Prowadzi ją psycholog Karolina Okrasa-Staszak u dzieci i młodzieży od 6 do 18 lat: wywiad z rodzicem, spotkanie z dzieckiem, kwestionariusze dla rodzica i nauczyciela, omówienie wyników. Pisemny raport jest w cenie, nie jest rozpoznaniem lekarskim, ale można go zabrać do psychiatry i dołączyć do wniosku w poradni. Przebieg opisujemy na stronie diagnozy ADHD w Kaliszu.

Pisemna opinia o funkcjonowaniu dziecka, 100 zł. Wydajemy ją dzieciom, które są u nas w terapii albo przeszły u nas diagnozę, do 14 dni od zamówienia. Możesz pokazać ją wychowawcy, dołączyć do wniosku w poradni albo zabrać do lekarza. Przedszkole i szkoła mogą na jej podstawie uruchomić pomoc psychologiczno-pedagogiczną, bo do tego nie potrzeba opinii poradni. Nie zastępuje jednak opinii ani orzeczenia poradni. Zasady opisujemy na stronie pisemnej opinii.

Czego nie uzyskasz u nas: orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, opinii o WWR, opinii o dysleksji honorowanej na egzaminie, opinii do odroczenia obowiązku szkolnego. Po te dokumenty trzeba iść do poradni publicznej i nie ma sensu płacić za konsultację tylko po to, żeby „mieć papier” do szkoły.

7. Jak połączyć poradnię publiczną z pomocą prywatną

Najrozsądniejsza kolejność, jaką widzę u rodzin w gabinecie:

  1. Coś Cię niepokoi: umów konsultację. Nie czekaj, aż trudność minie sama. Konsultacja w ciągu dwóch tygodni pozwala nazwać problem i zdecydować, czy wniosek do poradni jest potrzebny.
  2. Do czasu wizyty notuj. Zapisuj sytuacje, które się powtarzają: co się działo, co dziecko zrobiło, co pomogło. Poproś wychowawcę o krótką informację o funkcjonowaniu dziecka. Przyda się i u nas, i w poradni.
  3. Jeśli potrzebujesz dokumentu, złóż wniosek do poradni od razu. Kolejka biegnie niezależnie od konsultacji, a wniosek zawsze możesz uzupełnić o nasz raport lub opinię.
  4. W czasie oczekiwania pracuj z dzieckiem i szkołą. Poproś szkołę o pomoc psychologiczno-pedagogiczną bez opinii i korzystaj ze wskazówek z konsultacji. Diagnozę ADHD albo wizytę u psychiatry też zrób w tym czasie.
  5. Dokumenty z poradni przynieś na kolejne spotkanie. Psycholog pomoże przełożyć zalecenia na codzienność.

Jeśli dziecko ma już orzeczenie lub opinię, a szkoła nie realizuje zaleceń, porozmawiaj z wychowawcą i dyrektorem, a potem z poradnią, która ma obowiązek współpracować ze szkołą przy realizacji zaleceń.

8. Najczęstsze pytania rodziców o poradnię psychologiczno-pedagogiczną w Kaliszu

Czy w Kaliszu jest psycholog na NFZ?

Tak, ale w innym systemie niż poradnia oświatowa. Psycholog dziecięcy na NFZ przyjmuje w poradni zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży oraz w ośrodkach środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży, do których skierowanie nie jest wymagane. Terminy sprawdzisz w Informatorze o terminach leczenia NFZ. Bezpłatnie i bez skierowania przyjmuje też psycholog w poradni psychologiczno-pedagogicznej oraz psycholog szkolny. Centrum Równowaga nie ma umowy z NFZ.

Ile kosztuje konsultacja psychologiczna w Kaliszu?

W Centrum Równowaga konsultacja psychologiczna kosztuje 220 zł i trwa 50 minut, pierwsza i każda kolejna. Diagnoza ADHD z Conners 3 to 900 zł za trzy spotkania. W poradni publicznej diagnoza i opinie są bezpłatne. Aktualne stawki są w cenniku Kalisz.

Czy do poradni psychologiczno-pedagogicznej w Kaliszu potrzebne jest skierowanie?

Nie. Wniosek składa rodzic, bez skierowania od lekarza. Zaświadczenie lekarskie jest potrzebne tylko przy orzeczeniu z powodu niepełnosprawności, opinii o wczesnym wspomaganiu rozwoju i nauczaniu indywidualnym.

Czy opinia z prywatnego gabinetu zastąpi opinię z poradni?

Nie. Nasza opinia jest dokumentem pomocniczym. Szkoła może ją wykorzystać, planując pomoc psychologiczno-pedagogiczną, a poradnia jako materiał do badania. Dostosowania formalne, zwłaszcza na egzaminach, i kształcenie specjalne wymagają dokumentu z poradni publicznej.

Jak długo ważne są orzeczenie i opinia?

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się zazwyczaj na etap edukacyjny, na przykład na okres klas I–III albo IV–VIII, i potem trzeba złożyć nowy wniosek. Opinie zwykle nie mają terminu ważności, ale szkoła może poprosić o aktualną, jeśli stara jest sprzed kilku lat. Opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się obowiązuje do końca nauki.

Dziecko dostało orzeczenie. Czy musi iść do szkoły specjalnej?

Nie. O wyborze szkoły decyduje rodzic. Dziecko z orzeczeniem może uczyć się w szkole ogólnodostępnej, integracyjnej lub specjalnej, a zalecenia realizuje wybrana przez Ciebie placówka. Poradnia tylko wskazuje zalecane formy kształcenia.

9. Podsumowanie

Poradnia psychologiczno-pedagogiczna w Kaliszu daje bezpłatną diagnozę oraz opinie i orzeczenia, które zobowiązują przedszkole i szkołę do konkretnych działań. Trzeba na nie poczekać, więc wniosek złóż od razu, gdy wiesz, że dokument będzie potrzebny. W tym czasie poproś szkołę o wsparcie, a jeśli chcesz szybko porozmawiać ze specjalistą, umów prywatną konsultację.

W Centrum Równowaga przy ul. Częstochowskiej 21 konsultacje psychologiczne prowadzą Karolina Okrasa-Staszak i Paulina Okrasa-Burczyk, a diagnozę ADHD Karolina Okrasa-Staszak. Pracujemy od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00 i w soboty 9:00–20:00. Jeśli nie wiesz, czy to już czas na psychologa, przeczytaj wpis 10 sygnałów, że dziecko potrzebuje pomocy psychologa. Zapisy telefoniczne: 572 703 532.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą. Zasady działania poradni opisuję według stanu prawnego na listopad 2026. Ceny według cennika z listopada 2026.

Źródła

  1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (Dz.U. 2013 poz. 199). Bezpłatność i dobrowolność pomocy, rejonizacja, zadania poradni.
  2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. 2017 poz. 1743). Skład zespołu, wniosek rodzica, terminy wydania, udział rodzica w posiedzeniu, odwołanie do kuratora.
  3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. 2017 poz. 1591). Pomoc w przedszkolu i szkole bez opinii, formy zajęć.
  4. Ustawa z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. 2017 poz. 59). Wczesne wspomaganie rozwoju, kształcenie specjalne, odroczenie obowiązku szkolnego.
  5. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 1 w Kaliszu, ul. Kordeckiego 19. Wzory wniosków i informacje dla rodziców.
  6. Informator o terminach leczenia NFZ. Czas oczekiwania w poradniach zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży.

AUTOR

Paulina Okrasa-Burczyk, założycielka Centrum Równowaga, psycholog, Kalisz

Paulina Okrasa-Burczyk

Więcej o mnie...